Binnen de IFKS is grote beroering ontstaan over werkzaamheden aan het wedstrijdskûtsje Ut en Thús, waarmee schipper Luuc Elzinga uitkomt. Volgens bezorgde leden is het schip zodanig aangepast dat er feitelijk sprake zou zijn van nieuwbouw, iets wat volgens hen haaks staat op de regels en doelstellingen van de vereniging.
In een brandbrief, ondertekend door 36 IFKS-leden, waaronder (oud-)schippers als Sikke Heerschop, Pieter Jilles Tjoelker, Tim Roosgeurius, Klaas Kuperus en Age Bandstra jr., wordt stevige kritiek geuit. Zij stellen dat de boeg en het achterschip van de Ut en Thús vlak achter de bolders zijn losgesneden bij een werf in Jirnsum. Vervolgens zou er digitaal een geheel nieuw schip zijn ontworpen, waarna de oorspronkelijke kop en kont in IJlst op een nieuwe romp zijn geplaatst.
De briefschrijvers spreken van een onacceptabele gang van zaken en noemen het een aantasting van de kernwaarden van de IFKS. Volgens hen worden historische uitgangspunten en vastgestelde regels genegeerd in de jacht op sportief succes. “Het winnen lijkt belangrijker te zijn geworden dan het behoud van het erfgoed,” schrijven zij.
Een kenner van het Friese varend erfgoed noemt de ingreep ronduit problematisch. “Als de romp volledig verdwijnt, kun je niet meer spreken van hetzelfde schip. Dat staat lijnrecht tegenover de afspraken die binnen de IFKS gelden.”
Reactie schipper
Schipper Luuc Elzinga bestrijdt de kritiek. Hij zegt dat alle werkzaamheden zijn uitgevoerd binnen de geldende regels. “Ik ha my presys oan de foarskriften hâlden,” aldus Elzinga. “Wy binne krekt grutsk dat wy it skip sa moai en solide restaurearje kinne.”
Of dat inderdaad het geval is, moet blijken uit een inspectie door twee leden van de technische commissie van de IFKS, die woensdag plaatsvindt. Het bestuur belegde zondag al een spoedoverleg en heeft Elzinga opgedragen om de werkzaamheden voorlopig stil te leggen.
Voorzitter Jaap Jelle Feenstra wil nog geen conclusies trekken. “Nei de ynspeksje witte wy mear,” zegt hij. “It kin wêze dat it allinnich om it ferfangen fan platen giet, mar it kin ek dat der mear spilet. Dúdlik is dat it lijnenspel en it ûntwerp fan in skûtsje net feroare wurde meie.”
Volgens de IFKS-regels, vastgelegd in de Omschrijving Scheepsuitrusting, is nauwkeurig omschreven wat wel en niet is toegestaan. Elzinga heeft vooraf gemeld dat hij plaatwerk wilde vervangen, maar andere ingrijpende aanpassingen zijn niet aangekondigd.
Transport wekte argwaan
De kwestie kwam aan het licht toen vorige week het vervoer van de boeg en het achterschip van de Ut en Thús op een vrachtwagen werd opgemerkt. Dat leidde tot onrust binnen de skûtsjewereld. Volgens Sikke Heerschop bleek toen dat er al geruime tijd buiten het zicht van de vereniging aan een nieuw schip werd gewerkt.
“Dit heeft niets te maken met een reguliere restauratie, die aan strikte procedures moet voldoen,” stelt Heerschop. “Het staat volledig haaks op het doel van de IFKS: het behoud van historische skûtsjes.”
De oorspronkelijke romp, ongeveer 17 meter lang en goed voor het grootste deel van het schip, zou inmiddels zijn vernietigd. “Dat vind ik misschien nog wel het ergste,” aldus Heerschop. “Een prachtig historisch schip is verloren gegaan.”
A-klasse
Met de Ut en Thús promoveerde Elzinga vorig jaar naar de A-klasse. Het skûtsje werd in 1909 gebouwd in Franeker en is sinds 2021 in zijn bezit. In 2023 nam hij voor het eerst plaats aan het helmhout. Eerdere eigenaren waren onder meer Floriaan Zwart en Henk Regts.
