Earnewâld, parel van de skûtsjes

Rinskje Zwaga zong het in de topjaren van het Earnewâldster skûtsje. ‘Earnewâld, do bist de parel, fan de hiele skûtsjefloat.’ Haar man Jeen werd begin jaren tachtig twee keer achtereen SKS-kampioen. Dat hebben zijn opvolgers niet kunnen evenaren, ondanks tomeloze inzet van het hele dorp, maar Earnewâld is nog mooier geworden. De parel werd een paradijs, het Veenparadijs.

De derde wedstrijd in de competitie van de SKS is hier, in de ‘nauten’ en op de ‘droechten’. Meestal moet er op de Folkertssleat gelaveerd worden. De Sânemar met zijn verraderlijke Gravinnewei als hinderlijke hobbel onder water ligt tussen de mooiste recreatiewoningen. En als het enigszins kan is in de Langesleat niet alleen de spectaculaire walstart, maar ligt hier tijdens de wedstrijd ook een boei waar de hele vloot omheen moet.

Meestal is de finish in het Siedsdjip of Sigersdjip, tegenover Hotel Princenhof, zelfs als het nauwelijks kan. Dan is het best mogelijk dat de derde in de strijd door de loting als tweede wordt geklasseerd. In 2015 had Dirk Jan Reijenga dit gelukje, en hij werd er kampioen door bij de SKS. Johannes Meeter van Langweer werd in de wedstrijd derde en in de eindrangschikking tweede. Gerhard Pietersma won met een fit getrainde bemanning de dagprijs voor eigen publiek. Maar helaas kon hij met zijn Earnewâldster skûtsje deze keer geen potten breken, ondanks de nanocoating van Ale Bok op de romp.

Voor de liefhebbers is Earnewâld veel meer dan startplaats bij de SKS. Dit is het eerste dorp waar liefhebbers in 1955 een organisatie vormden om een eigen dorpsskûtsje te kopen. Dankzij Sjoerd Kleinhuis, Age Veldboom, Jelle van der Meulen, Fonger de Vlas, André Wiersma en Catharienus Herrema zeilen er meerdere Earnewâldster IFKS-skûtsjes mee in de derde week van het Friese skûtsjesilen. Zij, voornamelijk excellerend in de klasse a-klein, geven ook altijd acte de présence bij de opening van het watersportseizoen bij een wedstrijd die eigenlijk geen westrijd mag heten, want dan zouden SKS-skûtsjes uit Leeuwarden en Huizum er niet aan meedoen.

Earnewâld is dus niet alleen een parel en een paradijs, het is ook een fantastisch centrum van natuurontwikkeling door It Fryske Gea en andere organisaties. De Alde Feanen vormen een goed beschermd natuurpark van Europese allure. In het kader van het Lifeproject wordt er zelfs nieuwe natuur geschapen. De otter moet er zich thuisvoelen. In ieder geval is er een beeld aan hem gewijd, op een prominente plek geplaatst bij de vroegere sluis, waar ook het Earnewâldster skûtsje vaak ligplaats heeft.

Cultuur is er ook. Het Frysk Lânboumuseum organiseert er geregeld boeiende exposities en interessante lezingen. En op bedrijventerrein De Stripe staat naast de kunstgalerie annex meubelmakerij van Anje en Hindrik Wester-Koopmans het Skûtsjemuseum, dat elk jaar mooier lijkt te worden. Als ze niet weg is blinkt je van ver de eiken ‘Ebelina’ al toe, het enige houten skûtsje in deze provincie. Binnen is rond een gezellige schipperskroeg een heerlijk rommelige expositie gecreëerd. Er hangen blokken aan de zolder (je kunt ze kopen, om te gebruiken of als souvenir), soms smeedt de smid een juffersring of een kikker, en op de bovenste verdieping staat dit jaar klein rondhout centraal, zoals dat vroeger op skûtsjes werd gebruikt. Plus natuurlijk modellen, bedsteden met ondeugende verhalen, een Meeterkast en honderden portretten, spannende foto’s en antieke documenten.

Earnewâld, je kunt er fietsen, op de pont stappen, zwemmen, varen met eigen of gehuurde boot, in de stilte tot rust komen of van de drukte genieten en gewoon een terrasje pikken. Het water loopt momenteel tot diep in het hart van het dorp, waar Jan Adema biologische kroketten serveert. Heerlijk!


Dinsdag 2 augustus 2016 wordt hier het SKS-skûtsjesilen gezeild